۲۶۶ مطلب
وزیر امور خارجه کشورمان در مورد انتشار برخی از اخبار در ارتباط با مذاکره با آمریکا، گفت: هیچ مذاکرهای با آمریکا در میان نیست، آمریکا نشان داده است که نمیتوان به مذاکراتش اعتماد کرد. دولت کنونی آمریکا به جای بهانه تراشی باید به دنبال اصلاح رفتار خود باشد.
به هر حال، فارغ از اینکه هدف تحرکات روحانی و ظریف چیست، این تحرکات در چارچوب کلی تکاپوهای دیپلماتیک ایران برای استفاده از فرصت کرونا جهت بهبود روابط با کشورهای عربی و سایر کشورها انجام شد. علاوه بر کویت، روحانی با سران کشورهای آذربایجان و ایتالیا نیز تلفنی گفتگو کرد. همچنین، ظریف، طی توئیتی سفرش به دمشق را در امتداد تلاشهای دیپلماتیک ایران در پروندههای افغانستان و یمن ارزیابی کرد. پروندههایی که بعضا کلید تنشزدایی در روابط ایران با برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس هستند.
دلیل سوم عدم موفقیت کارزار وزارت خارجه ایران در رفع تحریمها، میتواند این باشد که آمریکاییها اساسا کرونا را عامل مساعدی در تضعیف بیشتر ایران میبینند و در نتیجه، نمیخواهند از طریق کمک به ایران، این فرصت را از دست بدهند. شاید به همین دلیل، در حالی که وزارت خارجه ایران برای رفع تحریمها تلاش میکرد، آمریکا تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال کرد. همچنین در بحبوحه بحران کرونا در ایران و جهان، مجله فارین آفرز، مقاله مفصلی به قلم دو کارشناس برجسته آمریکایی (ری تکی و اریک ادلمن) منتشر کرد که در آن…
بنابراین، بعید است که به خاطر یک مسئله انسان دوستانه، از این تلاشها و هزینهها صرفنظر کند. خصوصا که تاریخ نشان میدهد آمریکا به خاطر مسائل بشردوستانه تحریمها علیه کشورهای دیگر را رفع نمیکند. تحریمهای بین المللی علیه عراق بعد از حمله به کویت، جان صدها هزار کودک عراقی را گرفت، ولی آمریکا این تحریمها را ادامه داد. وقتی که از مادلین آلبرایت، وزیر خارجه اسبق آمریکا، درباره مرگ نیم میلیون کودک عراقی در اثر تحریمها پرسیده شد، آلبرایت در پاسخ گفت: «این امر، ارزشش را داشت.»
«سیاست اعمال تحریم علیه نظامهای ایران و سوریه و گروههای حزب الله در عراق و لبنان و متحدانشان ادامه خواهد یافت. ممکن است به رغم کرونا تحریمهای دیگری اعمال شود، چون وزارت خزانه داری به مقابله با ایران ادامه خواهد داد تا آمریکا پیشرفتهایی که در برهه اخیر بدست آورد را از دست ندهد.»
روی میز کار پمپئو در وزارت خارجه کاغذهای زیادی وجود دارد. اگر این اوراق به ایران مربوط باشند، آنها را میخواند، اما اگر مربوط نباشند، کنار میگذارد. وقتی پمپئو در سازمان سیا بود، تمرکز مشابهی داشت. وی به محض به دست گرفتن زمام امور سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، یک مرکز عملیات ایران ایجاد کرد تا تلاشهای جمع آوری اطلاعات و نیز عملیاتهای مرتبط با ایران را ارتقا دهد. بدین ترتیب ایران را به یک هدف اطلاعاتی تبدیل کرد.
بعد از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، فرانسه به تنها قدرت هستهای این اتحادیه تبدیل شد. ماکرون با اشاره به احتمال شکل گیری مسابقه تسلیحاتی، خواستار گفتگوی استراتژیک اروپا درباره تسلیحات هستهای فرانسه شد. درخواستی که از سوی رئیس پیمان ناتو رد شد.
تلاش برای نشان دادن چهره ایران به عنوان کشوری صلحطلب در مقابل تجاوزهای آشکار آمریکا، در شرایطی که سیاست نه جنگ و نه مذاکره نمیتواند راهگشای شرایط فعلی باشد، میتواند موثر واقع شود. در اصل، در چنین شرایطی بازگذاشتن مسیر مذاکره و گفتگو در عین تاکید بر مواضع جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد، ایران بدون راهحل نیست و میتواند از شرایط بحرانیِ فعلی عبور کند و ثبات منطقی را برقرار سازد.
اما راهبردی که هم اکنون وزارت خارجه آن را دنبال میکند، پرسشهایی مطرح میکند که پاسخ دادن به آنها در چارچوب راهبرد فعلی امکان پذیر نیست. این پرسشها از این منظر مهم هستند که اروپاییها مکانیسم حل اختلاف در برجام را فعال کرده و آمریکا نیز نه تنها هیچ تمایلی به بازگشت به این توافق نشان نداده بلکه از سایر اعضای توافق هستهای درخواست کرده که «بقایای» برجام را رها کنند و برای امضای یک توافق جدید با ایران تلاش کنند.
گذشته از امیدواری کاخ سفید به تاثیرگذاری بیشتر تحریمها، مواردی مانند مشغول شدن ترامپ به استیضاح، زمینه سازی برای «معامله قرن»، استمرار مذاکرات تجاری با چین، نزدیکی فزاینده اروپا به آمریکا در موضوع برجام و کمبود وقت تا زمان برگزاری انتخابات بعدی ریاست جمهوری، ممکن است دولت ترامپ را از پیگیری مذاکره با ایران منصرف کنند.
