نقد و بررسی فیلم «رز»/ پرترهای بیرحم از زنی که میخواهد به زندگی ادامه دهد
فیلم سینمایی «رز» مخاطب را با این پرسش ساده اما خطرناک روبرو میکند، اگر بتوانیم چیز دیگری باشیم. چه خواهد شد؟
فرارو- فیلم سینمایی «رز» در جشنواره برلین ۲۰۲۶ به نمایش درآمد. اثری که تحسین منتقدان را به همراه داشت.
به گزارش فرارو، این فیلم در ظاهر اثری ساده است اما باید آن را پرترهای جدی و روانشناختی از زنی دانست که برای زندگی بهتر هر کاری میکند.
در مرکز روایت فیلم زنی ایستاده که در چهرهاش چیزی از زیبایی و ظرافت زنانه باقی نمانده، «رز» لباس زنانه نمیپوشد، صورتش تیر خورده و حتی با نامی مردانه وارد روستا میشود تا زمینی بدون صاحب را از چنگ دیگران درآورد.
زیبایی خشن و هویتی پنهان
نقطه قوت اصلی فیلم بدون شک بازی «هولر» در نقش «رز» است. او در اینجا با کمترین دیالوگ و حداقل تغییرات طوفانی از احساسات را منتقل میکند. در نگاه او سکوت صدای بلندتری از فریاد دارد. همچنین قابها دقیق و حساب شدهاند. این زیبایی کنترل شده در تضاد با خشونت داستان تنشی موثر به وجود میآورد. فیلم عامدانه مخاطب را به اشتباه میاندازد، زبان بصری سرد و فضای روستایی و احساسات نامشخص در نگاه اول نوید یک اثر خشک اروپایی را میدهد اما هر چه جلوتر میرود، این انتظار از بین میرود. چرا که آتشی از خشم و اندوه در فیلم جریان دارد.
«رز» به درستی از شعار فاصله میگیرد و هرگز تبدیل به یک بیانیه مستقیم نمیشود اما به وضوح میتوان نشانههایی از نوع نگاه فیلم درباره جامعه را دید. جامعهای با انسانهای متفاوت که هر کدام حقی برای زندگی دارند. فیلم با زیرکی قصه را به گونهای روایت میکند که به مخاطب اجازه تفسیرهای گوناگون را میدهد. با این حال آنچه قطعی است مواجهه بیرحمانه جامعه با هر گونه ناهمخوانی و تضاد است. داستان همزمان نقدی نیز به قوانین سخت، امتیازات مردانه و انکار خودمختاری زنان در طول تاریخ دارد. «رز» را میتوان ترکیبی از صدها زن دانست که به دلایل مختلف ظاهر خود را تغییر دادهاند و در قامت مردان قرار گرفتهاند.
در واقع «رز» با وفاداری به شرایط تاریخی تلاش کرده تا نمایشی واقعگرایانه از مقاومت و تسلط او روی زندگی خودش ارائه دهد. تراژدیها و دشواریهای پیش آمده هرگز شخصیت «رز» را قربانی نمیکند، بلکه نشان میدهد او حتی در مواجهه با سرنوشت بیرحم نیز قادر است زندگی را ادامه دهد.
در نهایت «رز» را میتوان اثری درباره امکانها دانست، درباره تصور آنچه میتواند باشد، درباره زنی که برای داشتن حق مالکیت و حتی زندگی ناچار است از هویتش عبور کند. این عبور هم میتواند رهایی بخش باشد و هم ویرانگر. در واقع فیلم نشان میدهد که چگونه قواعد حتی در قرن هفدهم باعث از بین رفتن جامعه میشود.
